के सिटिजन्स बैंकको लाभांश इतिहासले यसको कमजोर ROE र औसत भन्दा तलको EPS लुकाइरहेको छ?

सिटिजन्स बैंक इन्टरनेसनल र बजार मूल्य

हामी आज Citizens Bank International Limited (CZBIL) को बारेमा कुरा गर्दैछौं। यसको सेयर मूल्य हाल रु २१७.१० मा चलिरहेको छ। यसमा ०.१८ प्रतिशतले सामान्य वृद्धि देखिएको छ। यसको ५२ हप्ताको उचाइ रु २३८.६० र नीचाइ रु १८३.०० रहेको छ। यसले वाणिज्य बैंक (Commercial Banks) क्षेत्रभित्र रहेर कारोबार गरिरहेको छ।

आधारभूत मूल्याङ्कन (Valuation)

कम्पनीको वित्तीय अवस्था बुझ्न केही प्रमुख सूचकहरू हेरौं:

- EPS (प्रति सेयर आम्दानी): रु १३.५३ (यसले कम्पनीले प्रत्येक सेयरमा कति कमाउँछ भनेर देखाउँछ।)
- P/E (मूल्य आम्दानी अनुपात): १५.७७ (यसले लगानीकर्ताले १ रुपैयाँ कमाउन कति तिर्दैछन् भन्छ।)
- P/B (मूल्य देखि पुस्तक मूल्य अनुपात): १.३३ (बजार मूल्य पुस्तक मूल्यभन्दा कति गुणा महँगो छ।)
- ROE (इक्विटीमा प्रतिफल): ७.०९% (शेयरधनीको लगानीमा हुने वार्षिक आम्दानी।)
- Book Value (पुस्तक मूल्य): रु १६०.४९ (प्रति सेयर खुद सम्पत्ति।)
- Graham Number (ग्राहम नम्बर): रु २२१.०४ (बेन्जामिन ग्राहमको सूत्रअनुसारको उचित मूल्य।)

क्षेत्रगत तुलना (Peer Comparison)

वाणिज्य बैंक क्षेत्रका १९ वटा कम्पनीहरूसँग तुलना गर्दा CZBIL को स्थान यसप्रकार छ:

| सूचक (Indicator) | CZBIL को स्थान | क्षेत्रको मध्यक (Median) |
| :--- | :--- | :--- |
| EPS | १३औं (सर्वोत्तम: EBL रु ३६.९५) | रु १८.०१ |
| ROE | १७औं (सर्वोत्तम: KBL १५.६६%) | १०.४२% |
| P/E | ७औं | १८.८७ |
| P/B | ५औं | १.४१ |

यस तालिकाबाट हामी प्रष्ट देख्न सक्छौं कि CZBIL को EPS र ROE क्षेत्रको मध्यकभन्दा कमजोर छन्। तर P/B र P/E को मामलामा भने यसको स्थिति केही राम्रो वा औसतभन्दा तलको जोखिममुक्त दायरामा देखिन्छ।

लाभांश इतिहास (Dividends)

CZBIL ले आर्थिक वर्ष २०८२/२०८३ को लागि कुल ४% लाभांश (०.२०% नगद र ३.८% बोनस) घोषणा गरेको छ। यस बैंकको १६ वर्षदेखि लगातार लाभांश दिने (streak) इतिहास रहेको छ। पछिल्लो ५ वर्षको औसत कुल लाभांश ५.६५% रहेको छ भने यसको डाइभिडेंड इल्ड ०.०९% छ। यसको भर्खरै अक्टोबर ५, २०२६ मा पुस्तक बन्द (Book Close) भएको छ।

नेप्सेको तुलनामा क्षेत्रको स्थिति

बैंकिङ क्षेत्र आफ्नो ५ वर्षको रेन्जमा ४५.१३% मा बसिरहेको छ। यो क्षेत्रको नेप्से परिसूचकसँगको साप्ताहिक र वार्षिक सहसम्बन्धी (Correlation) ०.९२ रहेको छ, जसले यो नेप्सेसँग नजिकबाट चल्ने देखाउँछ। यस क्षेत्रले पछिल्लो १३ हप्तामा नेप्सेको तुलनामा ८.८१% र ५२ हप्तामा १०.३६% ले बढी फेरबदल देखाएको छ।

मूल्य प्रवृत्ति र ठूला ब्रोकरहरूको गतिविधि

कम्पनीको ५ दिन, २० दिन र ५० दिनको मुभिङ एभरेज (MA) सबै 'Bullish' संकेतमा छन्। यसको २० दिनको कारोबार रेन्ज रु २००.७ देखि रु २१६.७ सम्म छ। पछिल्लो २० दिनमा ठूला ब्रोकरहरूको गतिविधि हेर्दा ब्रोकर ५६, ४५ र ८९ ले बढी खरिद गरेका छन् भने ब्रोकर ७४, ५८ र ४९ ले बिक्री गरेका छन्। यस अवधिमा कुल १३,१०,५१६ कित्ता सेयर किनबेच भएको छ।

जोखिम तथा ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू

- बैंकको स्वास्थ्य स्कोर ६५ छ र यसलाई 'OK' श्रेणीमा राखिएको छ।
- बैंकले गत ५ वर्षमा ५ वटै वर्ष लाभांश दिएको राम्रो पक्ष हो।
- तर यसको कम ROE (७.०९%) र औसतभन्दा कम EPS ले लगानीकर्ताहरूलाई सतर्क बनाउन सक्छ।

निष्कर्ष

हामी के देख्छौं भने सिटिजन्स बैंकको १६ वर्षको लामो लाभांश स्ट्रिक र स्थिर पुस्तक मूल्यले बजारमा यसको छुट्टै पहिचान बनाएको छ। तर यसको कमजोर EPS र ROE ले यसको वित्तीय क्षमतामा केही प्रश्नहरू खडा गर्छन्। लगानी गर्नुअघि यी सबै पक्षहरूमा ध्यान दिनु बुद्धिमानी हुन्छ।