अनुसन्धान · NEPSE ALERT

के नेप्सेमा सबै सेक्टर सँगै चल्छन्?

बैंक बढ्दा हाइड्रो पनि बढ्छ? कुन सेक्टर आफ्नै बाटो हिँड्छ? कुन सेक्टर NEPSE भन्दा धेरै अगाडि पुगिसक्यो?

लेखिएको: २०८३ असोज २६ · अङ्क हरेक दिन अपडेट हुन्छन्

अनन्त ढुंगाना · बैंक र हाइड्रोको तथ्याङ्क २०११ देखि २०२६ सम्म (३,५५७ कारोबार दिन)

बजारमा धेरैले भन्छन्: "बैंक बढ्यो, अब हाइड्रोको पालो।" साँच्चै यस्तो हुन्छ त? हामीले १५ वर्षभन्दा बढीको तथ्याङ्क हेरेर जाँच्यौँ।

यो लेखमा एउटा अङ्क बारम्बार आउँछ — correlation। यसले दुई सेक्टर कति सँगै चल्छन् भन्ने देखाउँछ। १ नजिक भए प्रायः सँगै बढ्छन् र सँगै घट्छन्। ० नजिक भए एकअर्कासँग खासै सम्बन्ध छैन।

बैंक र हाइड्रो: प्रायः सँगै चल्छन्, तर एउटाले अर्कोलाई डोर्‍याउँदैन

बैंक र हाइड्रोको correlation ०.६१ छ। यसको अर्थ: धेरैजसो हप्ता दुवै एकै दिशामा जान्छन्। पछिल्लो १ वर्षमा यो ०.७३ पुगेको छ — अहिले झन् बढी सँगै चलिरहेका छन्।

• बैंक बढेको हरेक १०० हप्तामध्ये ७२ हप्ता हाइड्रो पनि बढ्यो।
• बैंक घटेको हरेक १०० हप्तामध्ये २३ हप्ता मात्र हाइड्रो बढ्यो। बाँकी ७७ हप्ता हाइड्रो पनि घट्यो वा उस्तै रह्यो।

अब मुख्य प्रश्न: बैंक बढेको अर्को हप्ता हाइड्रो बढ्छ त? जवाफ हो — १०० मा ५१ पटक मात्र। कुनै पनि सामान्य हप्तामा हाइड्रो बढ्ने दर पनि लगभग यत्ति (४७) नै हो। त्यसैले "बैंक बढ्यो, अब हाइड्रो बढ्छ" भन्ने कुरा तथ्याङ्कले देखाउँदैन। दुवै एकै हप्ता सँगै चल्छन् — एउटा पहिले, अर्को पछि भन्ने हुँदैन।

बैंक एकै दिनमा २% भन्दा बढी बढेको दिन (२७१ पटक): हाइड्रो पनि त्यही दिन १०० मा ८५ पटक बढ्यो। तर त्यसपछिका ५ दिनमा हाइड्रो खासै बढेन (बीचको नतिजा +०.०२%)। त्यसैले बैंक बढेको देखेर हाइड्रो किन्न दौडिनु फाइदाजनक देखिँदैन।

बैंक एकै दिनमा २% भन्दा बढी घटेको दिन (१५९ पटक): त्यसपछिका २० दिनमा हाइड्रो प्रायः फर्कियो (बीचको नतिजा +१.८७%, १०० मा ५७ पटक बढ्यो)।

पहेँलो रङका वर्षमा दुवै उल्टो दिशामा गए: २०१४ (बैंक −१%, हाइड्रो +२४%), २०१५ (बैंक +३३%, हाइड्रो −१३%), २०१६ (बैंक +३१%, हाइड्रो −११%), २०१७ (बैंक −१२%, हाइड्रो +१२%), २०२३ (बैंक −१३%, हाइड्रो +६%)। धेरैजसो वर्ष सँगै चले पनि कहिलेकाहीँ एउटा सेक्टरको आफ्नै कारण हुन्छ — जस्तै हाइड्रोमा नयाँ आयोजना वा बाढी, बैंकमा ब्याजदर र तरलता।

सबै सेक्टर एकअर्कासँग

तलको तालिकामा हरेक सेक्टर अर्को सेक्टरसँग कति सँगै चल्छ भन्ने छ। गाढा नीलो = धेरै सँगै, सेतो = खासै सम्बन्ध छैन।

सबै वर्ष

पछिल्लो १२ महिना

• NEPSE सँग सबैभन्दा मिल्ने: बैंकिङ (०.९२) र लगानी (०.९०)। यी चल्दा NEPSE पनि त्यतै चल्छ।
• सबैभन्दा फरक चल्ने: व्यापार (०.२५), त्यसपछि होटल तथा पर्यटन (०.४३) र उत्पादन तथा प्रशोधन (०.४५)।
• सबै सेक्टरबीचको औसत correlation पहिले ०.५४ थियो, पछिल्लो १ वर्षमा ०.६५ छ। अर्थात् अहिले बजार बढ्दा प्रायः सबै सेक्टर बढ्छन्, घट्दा सबै घट्छन्। यस्तो बेला "कुन सेक्टर किन्ने" भन्दा "बजार कता जाँदैछ" भन्ने बुझ्नु बढी जरुरी छ।

सबै ७८ जोडी, एकै ठाउँमा

• सबैभन्दा सँगै चल्ने: NEPSE–बैंकिङ (०.९२), NEPSE–लगानी (०.९०), जीवन बीमा–निर्जीवन बीमा (०.८६)।
• सबैभन्दा कम सँगै चल्ने: होटल तथा पर्यटन–व्यापार (०.०६), हाइड्रोपावर–व्यापार (०.०७), बैंकिङ–व्यापार (०.११)।
• कुनै एउटा सेक्टर अर्कोभन्दा एक हप्ता पहिले चल्ने जोडी १५ वटा मात्र: NEPSE → जीवन बीमा, लघुवित्त → NEPSE, निर्जीवन बीमा → NEPSE, व्यापार → NEPSE, लघुवित्त → बैंकिङ, निर्जीवन बीमा → बैंकिङ, व्यापार → बैंकिङ, उत्पादन तथा प्रशोधन → जीवन बीमा, लघुवित्त → जीवन बीमा, निर्जीवन बीमा → जीवन बीमा, निर्जीवन बीमा → उत्पादन तथा प्रशोधन, व्यापार → उत्पादन तथा प्रशोधन, लघुवित्त → निर्जीवन बीमा, व्यापार → निर्जीवन बीमा, व्यापार → अन्य। बाँकी सबै जोडी एकै हप्ता सँगै चल्छन्।
• पछिल्लो १ वर्षमा सबैभन्दा धेरै नजिकिएका: हाइड्रोपावर–व्यापार (०.०७ → ०.५९), NEPSE–व्यापार (०.१५ → ०.५६), होटल तथा पर्यटन–उत्पादन तथा प्रशोधन (०.३३ → ०.७२)।

कुनै एक सेक्टर बढ्दा बाँकी सबैले के गर्छन् भनेर हेर्न Seasonality → Index vs index मा जानुहोस्।

NEPSE को तुलनामा कुन सेक्टर कति अगाडि छ?

हरेक सेक्टरलाई NEPSE सँग दाँजेर हेर्‍यौँ — पछिल्लो ५ वर्षमा NEPSE भन्दा कति अगाडि वा पछाडि छ। १००% नजिक = NEPSE भन्दा धेरै अगाडि पुगिसकेको (अब थप अगाडि जाने ठाउँ कम)। ०% नजिक = NEPSE भन्दा धेरै पछाडि (बजारको तुलनामा सस्तो)।

धेरै अगाडि पुगेका: उत्पादन तथा प्रशोधन (९१%), होटल तथा पर्यटन (८३%)। यिनले NEPSE भन्दा पहिल्यै धेरै बढिसके।

धेरै पछाडि परेका: फाइनान्स (१९%), अन्य (१३%), जीवन बीमा (९%), निर्जीवन बीमा (१%), लघुवित्त (०%)। बजारको तुलनामा सस्तो देखिन्छन्। तर सस्तो सेक्टर लामो समय सस्तै रहन सक्छ — बढ्न थालेपछि मात्र ध्यान दिनुहोस्।

हामीले यो कहाँ प्रयोग गर्‍यौँ?

Broker's Ground को Sector Rotation forecast मा। NEPSE भन्दा धेरै अगाडि पुगेको सेक्टरको अंक घटाइन्छ। धेरै पछाडि परेको सेक्टर बढ्न थालेमा अंक थपिन्छ। आफैँ कुनै दुई सेक्टर दाँज्न Seasonality → Index vs index मा जानुहोस्।

स्रोत: NEPSE का सेक्टर index को दैनिक closing। हप्ताको चाल हप्ताको अन्तिम कारोबार दिनको मूल्यबाट निकालिएको। सबै अङ्क हरेक दिन आफैँ अपडेट हुन्छन्।